NBP — Narodowy Bank Polski
W skrócieNBP to bank centralny Polski. O stopach procentowych decyduje Rada Polityki Pieniężnej (RPP), a NBP odpowiada m.in. za emisję złotego, rezerwy walutowe i stabilność systemu finansowego.
Czym jest NBP i RPP
NBP jest niezależnym bankiem centralnym zapisanym w Konstytucji. Jego prezes przewodniczy RPP, w której zasiada jeszcze dziewięciu członków — po trzech powołują Prezydent, Sejm i Senat, na sześcioletnią kadencję. Celem NBP jest stabilny poziom cen: inflacja 2,5% z pasmem ±1 pkt proc. w średnim okresie.
Stopy procentowe NBP
Najważniejsza jest stopa referencyjna — wyznacza oprocentowanie operacji NBP z bankami i pośrednio wpływa na oprocentowanie kredytów i lokat. Obok niej działają stopa lombardowa, depozytowa oraz stopy dotyczące weksli. Zmiany stóp przenoszą się na wskaźniki, od których zależą raty kredytów: WIBOR i nowy wskaźnik POLSTR.
Kiedy decyduje
RPP zbiera się zwykle raz w miesiącu (z przerwą wakacyjną). Decyzja jest ogłaszana po posiedzeniu, a dzień później prezes NBP tłumaczy ją na konferencji prasowej. Trzy razy w roku — w marcu, lipcu i listopadzie — NBP publikuje projekcję inflacji i PKB — ekonomiści często spodziewają się zmian stóp właśnie na posiedzeniach po projekcji.
Dlaczego NBP rusza rynkami
Wyższe stopy zwykle umacniają złotego i podnoszą rentowności polskich obligacji. Na GPW najmocniej reagują banki, których zyski zależą od poziomu stóp. Decyzje RPP przekładają się też bezpośrednio na raty kredytów o zmiennym oprocentowaniu.
Przykład z Makro Radaru
We wrześniu 2026 r. RPP pozostawiła stopy bez zmian, choć EBC w tym samym czasie je podniósł. Po sierpniowym odczycie inflacji (3,4% r/r, najwyżej od roku) ekonomiści zaczęli wskazywać podwyżkę o 0,25 pkt proc. po listopadowej projekcji. Członek RPP Ludwik Kotecki mówił o podwyżce „prewencyjnej”, zanim wysokie ceny paliw przeniosą się na inne ceny w gospodarce. 25 września RPP przedstawiła założenia polityki na 2027 r., zakładające spowolnienie gospodarki i spadek inflacji.
Na co patrzeć w Makro Radarze
Decyzje RPP i wypowiedzi jej członków trafiają do zakładki Polska. Warto zestawiać je z Kartami Ryzyka Dnia w zakładce Świat — polskie stopy nie zmieniają się w oderwaniu od Fed i EBC.
Najczęstsze pytania
Kto decyduje o stopach w Polsce — NBP czy RPP?
RPP. NBP wykonuje decyzje Rady i prowadzi politykę pieniężną na co dzień.
Jak decyzja RPP wpływa na ratę kredytu?
Przy kredycie o zmiennym oprocentowaniu rata zmienia się, gdy za stopami NBP pójdzie wskaźnik z umowy (WIBOR lub POLSTR). Wskaźniki często reagują z wyprzedzeniem, gdy rynek spodziewa się decyzji.
Hasła słownika mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowią porady inwestycyjnej ani rekomendacji transakcyjnych.