PKB — Produkt Krajowy Brutto
W skróciePKB to wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych w kraju w danym okresie. Jego zmiana, czyli wzrost gospodarczy, to najszersza miara tego, czy gospodarka się rozwija, czy kurczy.
Czym jest PKB
PKB można policzyć na trzy sposoby, które powinny dać ten sam wynik: jako sumę wydatków (konsumpcja gospodarstw domowych, inwestycje, wydatki rządu i eksport netto), jako sumę wartości dodanej wytworzonej w poszczególnych branżach albo jako sumę dochodów (płace, zyski firm, podatki). Najczęściej cytuje się realny wzrost PKB, czyli po odjęciu inflacji.
Kto publikuje i kiedy
- Polska — GUS publikuje szybki szacunek PKB około półtora miesiąca po końcu kwartału, a pełne dane z podziałem na składniki kilka tygodni później.
- USA — Biuro Analiz Ekonomicznych (BEA) podaje pierwszy szacunek pod koniec miesiąca po kwartale, potem dwie rewizje.
- Strefa euro — Eurostat publikuje wstępny szacunek około 30 dni po końcu kwartału.
Jak czytać odczyt
W Polsce i strefie euro podaje się zmianę r/r (wobec tego samego kwartału rok wcześniej) i k/k (wobec poprzedniego kwartału). W USA nagłówek to zmiana kwartalna w ujęciu rocznym — wynik 2% w USA oznacza tempo, które w skali całego roku dałoby 2%, więc nie wolno go wprost porównywać z polskim r/r. Tak jak przy innych danych, rynek reaguje przede wszystkim na różnicę między odczytem a prognozą.
Dlaczego PKB rusza rynkami
Szybki wzrost oznacza zwykle wyższe zyski firm i pracę dla ludzi, ale może też podsycać inflację i skłaniać bank centralny do podwyżek stóp. Słaby wzrost to ryzyko recesji i spadku zysków, ale też szansa na obniżki stóp. Dlatego dobre dane o PKB nie zawsze oznaczają wzrosty na giełdzie — liczy się to, jak zmienią oczekiwania co do stóp.
Przykład z Makro Radaru
Wrzesień 2026 r. dobrze pokazał, jak różnie gospodarki znoszą szok energetyczny. 3 września wiodące niemieckie instytuty ekonomiczne niemal dwukrotnie podniosły prognozę wzrostu PKB Niemiec na 2026 r., do 1,2–1,4% — po latach stagnacji. 8 września dane z Japonii za drugi kwartał okazały się lepsze od prognoz i wzmocniły argumenty za podwyżką stóp przez Bank Japonii. Jednocześnie gospodarka RPA skurczyła się w drugim kwartale, a PKB Iranu — według irańskiego urzędu statystycznego cytowanego przez AFP — spadł o 10,1% w okresie od końca marca do końca czerwca, w trakcie wojny z USA i Izraelem.
Na co patrzeć w Makro Radarze
Dane o PKB trafiają na Mapie tematów do bańki „Koniunktura i praca”, a PKB Chin i rynków wschodzących — także do baniek „Chiny” i „Rynki wschodzące”.
Najczęstsze pytania
Czym różni się PKB nominalny od realnego?
Nominalny to wartość w bieżących cenach, realny — po usunięciu wpływu inflacji. Przy inflacji 4% PKB nominalny może rosnąć, choć realnie gospodarka stoi w miejscu.
Czy PKB na mieszkańca to to samo co zamożność?
Nie do końca. To dobra miara porównawcza między krajami, ale nie pokazuje, jak dochód rozkłada się między ludzi.
Hasła słownika mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowią porady inwestycyjnej ani rekomendacji transakcyjnych.